Gebelikte Tansiyon Yükselmesi Neden Olur? Preeklampsi Belirtileri Nelerdir?

Randevu Al
Kadın Hastalıkları ve Doğum alanında güncel bilgilere ulaşmak için Opr. Dr. Gülşah Dalgacı’nın web sitesini ziyaret edebilir, siteyi güvenilir kaynaklarınıza ekleyebilirsiniz.

Gebelik döneminde tansiyon yükselmesi anne adayının ve bebeğin sağlığını etkileyebilecek önemli durumlar arasındadır. Bazı kadınlarda herhangi bir belirti göstermeden meydana gelirken bazı anne adaylarında karın ağrısı, görme bozukluğu, baş ağrısı ve ani şişlik gibi şikayetlere yol açabilir. Özellikle hamileliğin yirminci haftasının ardından gelişen tansiyon yüksekliği gebelik zehirlenmesi yani preeklampsi açısından dikkatle değerlendirilmelidir.

Hamilelikte kan basıncının belli bir seviyenin üstüne çıkması hipertansiyon bakımından değerlendirilmelidir. Preeklampsi ise çoğunlukla hamileliğin 20. Haftasından sonra meydana gelen tansiyon yüksekliğine idrarda protein artışı ya da böbrek, karaciğer, kan ve diğer sistemleri etkileyen bulguların eşlik etmesi ile gelişir. Erken tanı ve düzenli doktor takibi ile muhtemel komplikasyonları önlemek mümkündür. Adana’da hastalarına hizmet veren Op. Dr. Gülşah Dalgacı, gebelikte yüksek tansiyon hakkında bilinmesi gerekenleri anlattı.

Bu içeriği yapay zekâ ile özetle

Tercih ettiğiniz yapay zekâ aracında, yalnızca bu sayfadaki bilgilere dayalı kısa bir özet oluşturun.

Bu özet yapay zekâ tarafından üretilir, tıbbi tavsiye yerine geçmez. Kesin bilgi için hekiminize danışın.

Gebelikte Tansiyon Yükselmesi Neden Olur?

Hamilelikte tansiyon yükselmesinin altında yatan neden, yüksek tansiyonun ne zaman başladığına ve eşlik eden diğer sağlık sorunlarına göre farklılık gösterebilir. Bazı kadınlarda hamilelik öncesinden bulunan hipertansiyon şikayetleri devam ederken bazı anne adaylarında gebelik döneminde yeni tansiyon yüksekliği gelişebilir.

Preeklampsinin kesin nedeni tam olarak bilinmese de plasentanın oluşumu ve rahim içerisindeki damar yapısında meydana gelen değişikliklerin bu durum üzerinde etkili olabileceği düşünülmektedir. Plasentaya giden kan akışındaki problemler, annenin damar ve organ sistemlerini etkileyebilir. Gebelikte yüksek tansiyon riskini arttırabilecek etkenleri sıralamamız gerekirse:

  • Anne adayında gebelik öncesinde de yüksek tansiyon şikayetinin bulunması
  • Geçmiş gebelik öykülerinde preeklampsi yaşanmış olması
  • Kronik böbrek rahatsızlıkları
  • Diyabet
  • İkiz veya çoğul gebelik
  • Obezite
  • İlk gebelik
  • Otoimmün hastalıklar
  • Ailede preeklampsi öyküsü olması
  • Anne adayının yaşının ileri olması

Bu risk unsurlarından birinin bulunması muhakkak preeklampsi görüleceği anlamına gelmez. Fakat risk grubunda yer alan anne adaylarının tansiyonunun gebelik süreci boyunca yakından takip edilmesi gerekebilir.

Preeklampsi (Gebelik Zehirlenmesi) Nedir?

Halk arasında gebelik zehirlenmesi olarak da bilinen preeklampsi durumu genellikle hamileliğin 20. Haftasından sonra gelişir. Yüksek tansiyonla birlikte farklı organları da etkileyebilen önemli bir komplikasyondur.

Preeklampsi durumunda böbreklerin işlevleri zarar görebilir ya da idrarla protein kaybı yaşanabilir. Tansiyon yüksekliğine karaciğer veya böbrek fonksiyonlarında bozulma, akciğer ödemi veya bazı nörolojik belirtiler de eşlik edebilir.

Tedavi altına alınmadığı takdirde anne adayında organ hasarı, dolaşım problemleri veya nöbet gelişebilir. Plasentaya giden kan akışının etkilenmesi bebeğin gelişimine de zarar verebilir.

Preeklampsi Belirtileri Nelerdir?

Gebelik zehirlenmesi bazı anne adaylarında herhangi bir belirgin şikayet oluşturmadan da ilerleyebilir. Bu yüzden gebelik kontrollerinde tansiyon ölçümü ve laboratuvar tetkikleri yapılmalıdır. Gebelik zehirlenmesi vakalarında görülen belirtiler şu şekildedir:

  • Şiddetli ve geçmeyen baş ağrıları
  • Görme bozuklukları
  • Ani gelişen şişlik
  • Üst karın bölgesinde hissedilen ağrı
  • Mide bulantısı
  • Nefes darlığı

Bunların yanı sıra idrar miktarında azalma ve ani kilo artışı gibi durumlar da görülebilir. Bu gibi belirtilerle karşılaşıldığında zaman kaybetmeden doktora başvurmak gerekir.

Gebelikte Tansiyon Yükselmesi ile Preeklampsi Arasındaki Fark Nedir?

Hamilelikte tansiyon yüksekliği, her durumda preeklampsi olduğu anlamına gelmez. Bu iki durumu birbirinden ayırmak takip ve tedavi planlaması açısından önem taşır. Hamilelikte hipertansiyon üç faklı şekilde karşımıza çıkar. Bunlar:

Kronik Hipertansiyon – Hamilelikten önce mevcut olan ya da hamileliğin ilk 20 haftasında görülen yüksek tansiyondur.

Gestasyonel Hipertansiyon – Hamileliğin yirminci haftasının ardından meydana gelen ancak organ hasarına yol açmayan tansiyon yüksekliğidir.

Preeklampsi – Hamileliğin 20. Haftasının ardından gelişen, yüksek tansiyona idrarda protein artışı ve organ hasarı gibi bulguların da eşlik ettiği tıbbi tablodur.

Kronik hipertansiyon sorunu yaşayan kadınlarda hamilelik döneminde preeklampsi görülmesi mümkündür. Bu yüzden sadece tansiyon değerleri değil böbrek ve karaciğer işlevlerinin, kan değerlerinin ve bebek gelişiminin de takip edilmesi gerekir. 

Preeklampsi Nasıl Teşhis Edilir?

Preeklampsi tanısı koyarken anne klinik muayene ile değerlendirilir. Gerekli hallerde laboratuvar tetkikleri uygulanır. Preeklapsi tanısında kullanılan tetkik ve kontroller şu şekildedir:

  • Tansiyon Ölçümü
  • İdrar testler,
  • Kan tetkikleri
  • Ultrasonografi
  • NST ve Doppler İncelemesi

Bu tetkiklerden hangilerinin uygulanacağı ve kapsamı gebeliğin kaçıncı haftası olduğuna ve annenin klinik durumuna göre belirlenir.

Gebelikte Preeklampsi Tedavisi Nasıl Yapılır?

Gebelik zehirlenmesinde uygulanacak tedavi yöntemi, hastalığın şiddetine, gebelik haftasına, anne ve bebeğin genel sağlık durumuna göre şekillenir. Hafif bulgularla ilerleyen bazı hastalarda yakın takip altında tutmak yeterli olabilir. Ancak daha ciddi durumlarda anne adayının hastanede izlenmesi ya da ilaç tedavisi uygulanması gerekebilir.

Tansiyonun kontrol altına alınması için hamilelikte kullanılacak ilaçların mutlaka hekim tarafından belirlenmesi gerekir. Şiddetli preeklampsi riski söz konusu ise hekiminiz nöbetleri önlemek için magnezyum sülfat tedavisine başvurabilir.

Preeklampsinin kesin olarak tedavi edilmesi için doğumun gerçekleşmesi gerekir. Fakat doğumun ne zaman ve hangi yöntemle gerçekleştirileceği, gebeliğin kaçıncı haftası olduğu ve bebeğin gelişim süreci dikkate alınarak planlanmalıdır. Preeklapsi yaşayan her anne adayında sezaryen uygulanması gerekmez.

Gebelikte Tansiyon Yükselmesi Bebeği Etkiler mi?

Kontrol altına alınamayan gebelik hipertansiyonu ve preeklampsi, plasentaya giden kan akışının azalmasına yol açabilir. Bu durum bebeğin oksijen ve besin miktarını etkileyebilir ve gelişim geriliğine yol açabilir. Bebeğin düşük doğum ağırlığı ile ve erken doğma riskini arttırabilir. Bu yüzden riskli gebeliklerde bebeğin büyümesinin ve genel sağlık durumunun düzenli olarak değerlendirilmesi gerekir. Doğum zamanlamasının anne ve bebek güvenliği açısından doğru şekilde planlanmalıdır.

Doğumdan Sonra Preeklampsi Görülür mü?

Evet, preeklapsi sadece hamilelik sırasında değil doğumdan sonra da gelişebilir. Özellikle doğumdan sonraki ilk günlerde bazı kadınlarda ise lohusalık döneminin ilerleyen haftalarında tansiyon yüksekliği ve preeklapsi görülebilir.

Doğumun ardından şiddetli baş ağrısı, görme bozukluğu, üst karın ağrısı ve bariz tansiyon yüksekliği yaşanması halinde annenin acilen tıbbi olarak değerlendirilmesi gerekir. Bu yüzden doğumdan sonra dahi tansiyon takibi yapılmalıdır.

Gebelikte Tansiyon Takibi Neden Önemlidir?

Hamilelikte tansiyon yükselmesi her zaman belirti göstermeyebilir. Bu yüzden anne adaylarının düzenli gebelik kontrollerini aksatmaması, kan basıncının takip altında tutulması ve gereken tetkiklerin zamanında yapılması gerekir.

Özellikle preeklampsi riski taşıyan kadınlarda gebelik öncesi değerlendirmeye tabi tutulması sürecin daha sağlıklı yönetilmesini sağlar. Hamilelikte tansiyon yüksekliği ve preeklampsi şüphesi söz konusu ise kadın hastalıkları ve doğum uzmanına başvurmak, anne ve bebeğe uygun takip ve tedavi planı hazırlamak gerekir.

NOT: Hastalıklar ve tedavi yöntemleriyle ilgili içeriklerimiz yalnızca bilgilendirme amaçlıdır. Sağlığınızla ilgili tüm konularda doktorunuza veya bir sağlık kuruluşuna başvurunuz.

Diğer Haberler

Whatsapp Randevu Al